Co to jest krykiet – zasady, historia i odmiany gry

Krykiet to jeden z najstarszych sportów drużynowych świata – znany w Anglii od XIII wieku, dziś grany przez ponad miliard fanów na całym globie. Czym dokładnie jest, jak się w niego gra i dlaczego mecze potrafią trwać pięć dni? Wyjaśniamy wszystko od podstaw – zrozumiale i bez zbędnego żargonu.

Co to jest krykiet – prosta definicja

Krykiet to drużynowy sport z kijem i piłką, w którym dwie jedenastoosobowe drużyny rywalizują o zdobycie jak największej liczby punktów – zwanych runami – poprzez odbijanie piłki i pokonywanie wyznaczonej trasy na boisku.

Gra pochodzi z Anglii, gdzie podobna zabawa była znana już na przełomie XIII i XIV wieku – prawdopodobnie wymyśliły ją dzieci w chłopskich społecznościach regionu The Weald między Kentem a Susseksem. Nazwa „cricket” mogła pochodzić od starofrancuskiego słowa criquet oznaczającego rodzaj maczugi lub flamandzkiego krick – czyli kijek.

Dziś krykiet jest sportem narodowym Anglii i cieszy się ogromną popularnością w całej Wspólnocie Narodów – szczególnie w Indiach, Pakistanie, Australii, Nowej Zelandii, RPA i na Karaibach. Szacuje się, że na całym świecie krykieta ogląda ponad miliard ludzi, co czyni go drugim najpopularniejszym sportem na świecie – zaraz po piłce nożnej.

⚖️ Handicap – co to jest, jak działa i rodzaje zakładów

Skąd pochodzi krykiet – krótka historia gry

Krykiet ma udokumentowaną historię sięgającą co najmniej 1300 roku – pierwsze pisemne wzmianki potwierdzają, że w 1300 roku w grę o nazwie „creag” grał sam książę Edward, syn króla Anglii Edwarda I.

Przez wieki gra rozwijała się i zmieniała:

• XVII wiek – krykiet staje się rozrywką dorosłych, drużyny reprezentują całe parafie
• 1697 – pierwszy odnotowany przez prasę mecz o wysoką stawkę finansową (50 gwinei) w Sussex
• 1787 – założenie Marylebone Cricket Club (MCC) w Londynie, który przez lata samodzielnie ustalał zasady gry
• 1877 – pierwszy Test match w historii: Anglia kontra Australia w Melbourne
• 1909 – powstanie International Cricket Council (ICC), organu zarządzającego krykietem na świecie
• 1975 – pierwsze Mistrzostwa Świata w krykiecie w formule meczów jednodniowych
• 2003 – debiut formatu Twenty20 w Anglii, najkrótszej odmiany krykieta

Legendarną postacią krykieta jest W. G. Grace, który przez 44 lata kariery (od 1863 roku) zrewolucjonizował technikę gry i wypracował większość technik odbijania piłki stosowanych do dziś. Za najlepszego odbijającego w historii uważa się natomiast Australijczyka Donalda Bradmana, którego dominację próbowano złamać kontrowersyjną taktyką zwaną „bodyline”.

Na czym polega gra w krykieta – zasady dla początkujących

Cel gry w krykieta jest prosty: drużyna odbijająca stara się zdobyć jak najwięcej runów (punktów), a drużyna rzucająca chce wyeliminować kolejnych odbijających rywali.

Mecz przebiega następująco:

• Rzut monetą decyduje, która drużyna zaczyna jako odbijająca, a która jako rzucająca
• Bowler (rzucający) posyła piłkę w kierunku bramki (wicket) bronionej przez batsmana (odbijającego)
• Batsman odbija piłkę i biega z partnerem między końcami pola – każde pełne przebiegniecie to run (punkt)
• Jeśli piłka przekroczy granicę boiska po odbiciu od trawy – drużyna dostaje automatycznie 4 runy, jeśli leci przez powietrze – 6 runów
• Innings kończy się, gdy wyeliminowanych zostanie 10 z 11 batmanów drużyny
• Po zakończeniu inningsu drużyny zamieniają się rolami

Jak wygląda boisko do krykieta?

Boisko do krykieta ma kształt owalny lub kolisty z trawiastą nawierzchnią i średnicą od 137 do 150 metrów – to jedna z większych aren sportowych na świecie.

W centrum boiska znajduje się najważniejszy element – pitch: prostokątny pas ziemi o wymiarach 3,05 m x 20,12 m, pokryty gliną i krótko przyciętą trawą. Na obu końcach pitchu stoją wickety – bramki złożone z trzech drewnianych słupków (stump) i dwóch poprzeczek (bail). To właśnie w ochronie własnego wicketu i trafieniu w wicket przeciwnika koncentruje się większość akcji meczowej.

Kim są zawodnicy w drużynie krykietowej?

Drużyna krykietowa składa się z 11 zawodników, pełniących różne role w zależności od fazy gry i indywidualnych umiejętności.

Nad przebiegiem meczu czuwa dwóch sędziów (umpire). Jeden stoi za bramką, od której pada rzut, i podejmuje większość decyzji. Drugi – square leg umpire – ustawiony jest z boku, co daje mu lepszy widok na niektóre sytuacje. Od 1992 roku w meczach zawodowych obaj mogą też korzystać z pomocy trzeciego sędziego telewizyjnego.

Jakie są sposoby wyeliminowania batsmana?

Batsman może zostać wyeliminowany na dziesięć różnych sposobów – choć w praktyce najczęściej spotykane są trzy lub cztery z nich.

• Caught (złapany) – fielder łapie piłkę zanim odbije się od ziemi po uderzeniu kijem
• Bowled (rzucony) – piłka trafia bezpośrednio w wicket i strąca poprzeczki
• Leg before wicket (LBW) – piłka trafia w ciało batsmana, a sędzia uzna, że gdyby go nie było, trafiłaby w wicket
• Run out (wybiegnięty) – fielder strąca wicket zanim biegnący batsman przekroczy bezpieczną linię
• Stumped – batsman opuści bezpieczną strefę, a wicket-keeper zburzy wicket piłką
• Hit wicket – batsman sam zniszczy własną bramkę kijem lub ciałem

Jakie są odmiany krykieta – rodzaje meczów

Krykiet rozgrywa się w kilku formatach, które różnią się czasem trwania i liczbą rzutów – od kilkugodzinnych widowisk aż po pięciodniowe mecze testowe.

Test match to najbardziej prestiżowa forma krykieta – mecze grywane są między państwami posiadającymi tzw. Test status, przyznawany przez ICC. Najsłynniejsza seria testów to The Ashes – mecze Anglii z Australią, rozgrywane od 1882 roku. Nazwa pochodzi od satyrycznego nekrologu po porażce Anglii, w którym napisano, że „angielski krykiet umarł i zostanie skremowany, a jego prochy wywiezione do Australii”.

Sprzęt do krykieta – co jest potrzebne do gry?

Do gry w krykieta potrzebne są piłka i kij – reszta wyposażenia zależy od pozycji i rangi meczu.

• Piłka – twarda, wykonana z korka pokrytego skórą, obwód ok. 23 cm; w meczach testowych czerwona, w jednodniowych i T20 biała
• Kij (bat) – tradycyjnie z drewna wierzbowego, max. 96,5 cm długości i 10,8 cm szerokości, waga ok. 1,1-1,4 kg
• Wicket (bramka) – trzy drewniane słupki wbite w ziemię z dwiema poprzeczkami na górze (dwa komplety na boisko)
• Ochraniacze na nogi i kaski – obowiązkowe dla batsmana i wicket-keepera, bo piłka może lecieć z prędkością ponad 140 km/h
• Strój – tradycyjnie biały w meczach testowych; koszulka polo, długie spodnie, buty z kolcami zapewniające przyczepność na trawie

Krykiet w Polsce – czy jest popularny?

W Polsce działa kilka aktywnych klubów krykietowych, skupionych głównie w dużych miastach – choć dyscyplina pozostaje niszowa.

Polskie kluby krykietowe to między innymi Warsaw Hussars Cricket Club, Warsaw Cricket Club, Warsaw United Cricket Club, Lodz Cricket Club, Krakow Cricket Club i Lublin Cricket Club. Rozgrywki ligowe odbywają się nieregularnie, a środowisko jest stosunkowo małe. Podejmowane są starania o przyjęcie Polski w poczet oficjalnych członków International Cricket Council.

Zacznij przygodę z zakładami: Bonus + gra bez podatku!

Zarejestruj się z kodem i odbierz pakiet powitalny oraz aż 30 dni gry bez podatku! Czeka na Ciebie nawet 827 złotych w bonusach i darmowych zakładach.

W ETOTO gramy kupony bez 12% podatku. Załóż konto już dziś!

FAQ – najczęściej zadawane pytania o krykiet