Z ilu metrów jest rzut karny w piłce nożnej? Przepisy

Karny jest jedną z najważniejszych decyzji w meczu. Może przesądzić o wyniku, awansie, mistrzostwie albo odpadnięciu z turnieju. Z pozoru wygląda prosto: piłkarz ustawia piłkę, bramkarz stoi na linii, sędzia daje sygnał i następuje strzał. W praktyce rzut karny ma jednak konkretne przepisy, których muszą przestrzegać wykonawca, bramkarz i pozostali zawodnicy.

Kiedy jest rzut karny w piłce nożnej, z ilu metrów dokładnie się go wykonuje i jakie zasady obowiązują podczas strzału?

Rzut karny z ilu metrów?

Rzut karny wykonuje się z odległości 11 metrów od bramki. W przepisach międzynarodowych ta odległość jest podawana również jako 12 jardów. Punkt karny znajduje się na środku pola karnego, dokładnie 11 metrów od punktu położonego między słupkami bramki.

To właśnie od tej odległości pochodzi popularna nazwa „jedenastka”. Gdy komentator mówi, że sędzia podyktował jedenastkę, oznacza to rzut karny wykonywany z 11 metrów.

Dlaczego rzut karny wykonuje się z 11 metrów?

Odległość 11 metrów wynika z oficjalnych przepisów gry. W angielskim systemie miar punkt karny ustawiono 12 jardów od bramki, a po przeliczeniu na system metryczny daje to około 11 metrów. Dlatego w polskich przepisach i komentarzu piłkarskim mówi się o 11 metrach.

Ta odległość ma zachować równowagę między strzelcem a bramkarzem. Wykonawca ma bardzo dobrą okazję do zdobycia gola, ale nie jest to bramka automatyczna. Bramkarz nadal ma szansę obronić strzał, jeśli dobrze przewidzi kierunek, zareaguje odpowiednio szybko albo strzelec popełni błąd.

Kiedy jest rzut karny w piłce nożnej?

Rzut karny jest przyznawany wtedy, gdy zawodnik popełni przewinienie karane rzutem wolnym bezpośrednim we własnym polu karnym. Chodzi o sytuacje, które poza polem karnym skończyłyby się rzutem wolnym bezpośrednim dla drużyny przeciwnej.

Karny może być podyktowany między innymi za:

• faul na przeciwniku w polu karnym,
• podcięcie lub kopnięcie rywala,
• popchnięcie przeciwnika,
• trzymanie zawodnika,
• nieprzepisowe wejście ciałem,
• zagranie piłki ręką przez zawodnika broniącego,
• atak nierozważny, lekkomyślny lub z użyciem nadmiernej siły.

Najważniejsze są dwa warunki: przewinienie musi być karane rzutem wolnym bezpośrednim i musi zostać popełnione przez zawodnika drużyny broniącej we własnym polu karnym.

Rzut karny w piłce nożnej – przepisy wykonania

Przepisy rzutu karnego są opisane w Law 14, czyli w przepisie dotyczącym penalty kick. Piłka musi zostać ustawiona na punkcie karnym, wykonawca musi być jasno wskazany, a bramkarz musi znajdować się na linii bramkowej między słupkami do momentu kopnięcia piłki. ([IFAB](https://www.theifab.com/laws/latest/the-penalty-kick/?utm_source=chatgpt.com))

Pozostali zawodnicy, poza wykonawcą i bramkarzem, muszą spełnić kilka warunków:

• muszą być poza polem karnym,
• muszą być za punktem karnym,
• muszą znajdować się na boisku,
• muszą być co najmniej 9,15 m od punktu karnego.

Po gwizdku sędziego wykonawca musi kopnąć piłkę do przodu. Piłka jest w grze, gdy zostanie kopnięta i wyraźnie się poruszy.

Gdzie stoi bramkarz przy rzucie karnym?

Bramkarz musi stać na linii bramkowej, twarzą do wykonawcy, między słupkami. Do momentu kopnięcia piłki nie może wyjść przed linię w sposób niezgodny z przepisami.

Obecne przepisy pozwalają bramkarzowi poruszać się na linii, ale w momencie strzału musi mieć co najmniej część jednej stopy dotykającą linii bramkowej, znajdującą się w linii z nią albo za nią. Ta zasada ma ograniczać zbyt wczesne wychodzenie bramkarzy do przodu.

Bramkarz nie może też zachowywać się w sposób, który niesportowo rozprasza strzelca, na przykład celowo opóźniać wykonania rzutu karnego albo dotykać słupków, poprzeczki czy siatki w celu zdekoncentrowania rywala.

Gdzie stoją pozostali zawodnicy podczas karnego?

Pozostali zawodnicy nie mogą stać dowolnie. Muszą znajdować się poza polem karnym, za punktem karnym i co najmniej 9,15 m od piłki. Właśnie dlatego przed polem karnym znajduje się charakterystyczny łuk.

Ten łuk nie jest ozdobą boiska. Wyznacza odległość 9,15 m od punktu karnego dla zawodników stojących poza polem karnym. Dzięki temu żaden piłkarz nie może być zbyt blisko strzelca w momencie wykonywania jedenastki.

Zawodnicy mogą wbiec w pole karne dopiero wtedy, gdy piłka zostanie kopnięta i wyraźnie się poruszy.

Czy wykonawca rzutu karnego może dobić piłkę?

Wykonawca rzutu karnego nie może dotknąć piłki drugi raz, dopóki nie dotknie jej inny zawodnik. Jeśli strzał odbije się od bramkarza, wykonawca może dobić piłkę. Jeśli jednak piłka odbije się tylko od słupka lub poprzeczki i nie dotknie bramkarza ani innego zawodnika, strzelec nie może od razu zagrać jej ponownie.

To częsty szczegół, który bywa mylony przez kibiców. Dobitka jest dozwolona, ale tylko wtedy, gdy po strzale piłki dotknie ktoś inny, najczęściej bramkarz.

Czy można podać z rzutu karnego?

Tak, można podać z rzutu karnego, o ile piłka zostanie kopnięta do przodu. Przepisy nie wymagają, żeby wykonawca strzelał bezpośrednio na bramkę. Może lekko zagrać piłkę do przodu, a kolega z drużyny może do niej dobiec i oddać strzał.

Takie rozwiązanie jest jednak rzadkie, bo wymaga idealnego zgrania i niesie duże ryzyko ośmieszenia się przy nieudanym wykonaniu. Najczęściej zawodnicy po prostu strzelają na bramkę.

Czy można zatrzymać się przy rzucie karnym?

Wykonawca może zwalniać, zmieniać tempo rozbiegu i próbować zmylić bramkarza podczas dobiegu do piłki. Nie może jednak wykonać nielegalnej zwodniczej pauzy po zakończeniu rozbiegu, czyli udawać strzału już w momencie samego kopnięcia.

Takie zachowanie może zostać uznane za nieprzepisowe. Sędzia może wtedy ukarać strzelca, a bramka nie zostanie uznana, jeśli padła po niedozwolonym zwodzie.

Co jeśli bramkarz wyjdzie za wcześnie z linii?

Jeśli bramkarz naruszy przepisy i wyjdzie z linii zbyt wcześnie, konsekwencje zależą od efektu strzału. Jeśli piłka wpadnie do bramki, gol zwykle zostaje uznany. Jeśli bramkarz obroni albo strzał zostanie zmarnowany, sędzia może zarządzić powtórzenie rzutu karnego.

W praktyce takie sytuacje często są analizowane przez VAR, szczególnie w najważniejszych meczach. System może sprawdzić, czy bramkarz miał stopę na linii w momencie strzału.

Rzut karny a seria rzutów karnych – czy to to samo?

Rzut karny w trakcie meczu i seria rzutów karnych po dogrywce są podobne, ale nie są dokładnie tym samym kontekstem. W obu przypadkach piłka jest ustawiona na punkcie karnym, czyli 11 metrów od bramki, a bramkarz musi stać na linii.

Różnica polega na tym, że rzut karny w trakcie gry jest normalną częścią meczu. Możliwa jest dobitka, jeśli piłka odbije się od bramkarza. W serii rzutów karnych po meczu nie ma klasycznej dobitki – akcja kończy się po rozstrzygnięciu strzału.

Dlatego „karny w meczu” i „karne po meczu” wyglądają podobnie, ale mają inne znaczenie i trochę inne konsekwencje praktyczne.

Rzut karny – najważniejsze odległości

Przy rzucie karnym warto zapamiętać trzy liczby: 11 metrów, 9,15 metra i 16,5 metra.

Najważniejsza odpowiedź dla kibica brzmi jednak prosto: rzut karny wykonuje się z 11 metrów.

Dlaczego mówi się „jedenastka”?

Określenie „jedenastka” pochodzi od odległości, z której wykonuje się rzut karny. Ponieważ punkt karny znajduje się 11 metrów od bramki, w Polsce bardzo często mówi się, że sędzia podyktował jedenastkę.

To potoczne określenie jest tak popularne, że pojawia się w komentarzu telewizyjnym, artykułach sportowych i rozmowach kibiców. Oznacza dokładnie to samo co rzut karny.

FAQ – najczęstsze pytania o rzut karny w piłce nożnej