Na zbliżających się mistrzostwach świata w Ameryce Północnej zobaczymy jedną z najpoważniejszych zmian w funkcjonowaniu systemu VAR od momentu jego wprowadzenia. FIFA planuje rozszerzenie kompetencji sędziów pracujących przy wideoanalizie, co ma zwiększyć liczbę sytuacji, które mogą zostać zweryfikowane.
Nowość przy rzutach rożnych – większa precyzja decyzji
Jedną z najważniejszych korekt będzie możliwość sprawdzania, czy drużynie faktycznie należy się rzut rożny. Dotąd VAR nie ingerował w tego typu decyzje, nawet jeśli piłka wcześniej całkowicie przekroczyła linię końcową lub nie było jasne, który z piłkarzy jako ostatni jej dotknął. Od przyszłego lata takie sytuacje będą mogły zostać przeanalizowane, co powinno zminimalizować liczbę błędów przy stałych fragmentach gry.
Zmiany dotyczące czerwonych kartek – nowy obszar działania VAR
Jeszcze istotniejsza zmiana ma dotyczyć sytuacji, w których zawodnik otrzymuje drugą żółtą kartkę. Obecnie VAR może interweniować jedynie w przypadku bezpośrednich czerwonych kartek. To oznacza, że jeśli sędzia wyciągnie drugie „żółtko”, decyzja pozostaje nieodwracalna — nawet jeśli powtórki telewizyjne pokazują, że ocena była błędna.
Nowy protokół zakłada, że arbitrzy VAR będą mogli ocenić również takie zdarzenia. Z punktu widzenia sprawiedliwości sportowej to ogromny krok naprzód, bo druga żółta kartka jest równoznaczna z wykluczeniem i może diametralnie zmienić przebieg meczu.
FIFA chce minimalizować błędy na największym turnieju świata
Komitet sędziowski FIFA zdaje sobie sprawę, że błędna decyzja podjęta na mistrzostwach świata może mieć gigantyczne konsekwencje. Dlatego rozszerzenie uprawnień VAR ma być sposobem na zmniejszenie ryzyka pomyłek w newralgicznych momentach. Teoretycznie zmiany te powinny zwiększyć dokładność decyzji arbitrów i poprawić ogólny odbiór turnieju.
Więcej przerw i nowe źródła kontrowersji? Krytycy są ostrożni
Nie wszyscy są jednak entuzjastycznie nastawieni do planowanych innowacji. Każda sytuacja podlegająca weryfikacji oznacza potencjalne przerwanie gry, a przeciągające się analiza VAR potrafią wywołać irytację zarówno wśród kibiców na stadionie, jak i widzów przed telewizorami.
Dodatkowo sceptycy zwracają uwagę na trudność interpretacji drugiej żółtej kartki — często bardziej subiektywnej niż decyzja o bezpośrednim wykluczeniu. Pojawia się więc pytanie, czy rozszerzone działanie VAR nie doprowadzi do jeszcze większej liczby dyskusji, zamiast je ograniczyć.
Zmiany zostaną przetestowane – nie są jeszcze ostateczne
FIFA podkreśla, że nowe rozwiązania będą miały charakter testowy. Ostateczna decyzja o ich utrzymaniu lub wycofaniu zapadnie dopiero po przeanalizowaniu funkcjonowania systemu podczas meczów mundialu. To oznacza, że mistrzostwa świata staną się poligonem doświadczalnym dla nowego modelu działania VAR.
Co VAR może sprawdzać obecnie? Krótkie przypomnienie protokołu
Przed planowaną reformą wideoasystent sędziego ma kompetencje jedynie w czterech obszarach:
-
ocenę prawidłowości zdobytego gola (z ewentualnymi przewinieniami w akcji bramkowej),
-
decyzje o rzutach karnych — ich przyznaniu lub anulowaniu,
-
bezpośrednie czerwone kartki (ale nie drugie żółte),
-
identyfikację zawodnika w przypadku błędnego pokazania kartki.
Planowane zmiany znacząco rozszerzą ten katalog.
